AI Itu Mudah

Anda mungkin sering mendengar istilah LLM apabila membaca berita tentang ChatGPT, Gemini atau Claude. Ramai yang menggunakannya setiap hari tanpa tahu apa sebenarnya di sebalik chatbot tersebut. Memahami asas LLM membantu anda menggunakan AI dengan lebih bijak. Anda akan tahu kekuatannya, dan bila perlu berhati-hati. Apa itu LLM? LLM ialah singkatan bagi large language model , atau model bahasa besar. Ia sejenis model AI yang dilatih menggunakan jumlah teks yang sangat besar. Hasilnya, model ini boleh memahami arahan dan menghasilkan teks yang kedengaran seperti ditulis manusia. Perkataan "besar" merujuk kepada saiz data latihan dan saiz model itu sendiri. Bagaimana LLM belajar? Menurut Cloudflare, LLM kebanyakannya dilatih dengan membaca teks daripada buku, laman web dan pelbagai sumber lain. Daripada data itu, model mempelajari hubungan statistik antara perkataan dan konsep. Bayangkan seseorang yang telah membaca jutaan buku. Dia mungkin tidak "faham" sep...

Muzik ialah antara bidang seni yang paling dekat dengan kehidupan kita. Daripada lagu di radio hingga senarai main di telefon, AI kini memainkan peranan besar di sebalik tabir. Ada yang teruja, ada yang bimbang. Berikut ialah tujuh fakta menarik tentang AI dalam muzik yang wajar anda tahu. 1. Muzik komputer pertama dicipta pada 1957 Karya bertajuk Illiac Suite dihasilkan oleh komposer Lejaren Hiller dan ahli matematik Leonard Isaacson di Universiti Illinois. Mereka menggunakan komputer ILLIAC I. Menurut Britannica, ia dianggap contoh terawal muzik yang digubah oleh komputer. Karya ini ialah kuartet bertali dengan empat bahagian, setiap satu mewakili satu eksperimen. 2. AI bantu siapkan simfoni Beethoven yang tidak sempat dihabiskan Beethoven meninggal dunia sebelum menyiapkan Simfoni ke-10 beliau. Deutsche Telekom kemudian menghimpunkan pasukan pakar AI dan muzikologi untuk melengkapkannya. AI itu dilatih dengan kira-kira 10,000 karya muzik. Hasilnya dipersembahkan buat kali ...

ADAM AI, pembantu AI rasmi Kerajaan Sarawak untuk penjawat awam negeri, kini menjadi tumpuan apabila ia disebut sebagai aplikasi praktikal pertama dalam ekosistem AI negeri itu. Perkembangan ini penting kepada penjawat awam kerana tugas harian seperti menyediakan ucapan, mencari dokumen dan menyemak dasar boleh dibantu oleh alat digital yang dibangunkan khusus untuk mereka. ADAM AI dibangunkan di bawah pimpinan Unit Pendigitalan Perkhidmatan Awam Sarawak (SCSDU) dan dilancarkan secara rasmi pada 7 Julai 2026 sempena Minggu Digital Kerajaan Sarawak 2026. Ia merupakan pembantu AI pertama yang dibangunkan secara dalaman oleh Kerajaan Sarawak, dan disifatkan sebagai rakan digital pertama Perkhidmatan Awam Sarawak. Slogannya ialah "Kecerdasan untuk Setiap Penjawat Awam", yang menggambarkan hasrat agar alat ini sampai kepada semua peringkat perkhidmatan. Ciri utama pembantu AI Sarawak Berbeza daripada platform AI awam, ADAM AI direka khusus untuk keperluan penjawat awam Saraw...

Kecerdasan buatan 2026 terus mengubah cara manusia berinteraksi, bekerja dan berinovasi. Perkembangan paling menonjol ialah model bahasa generatif (generative language model) generasi berikutnya yang dikenali sebagai GPT‑4.5. Model ini dilaporkan lebih berupaya memahami konteks yang kompleks.  Kecerdasan buatan tidak lagi terhad kepada teks. Teknologi pembelajaran mendalam kini menggabungkan visi, ucapan dan pemahaman semula jadi dalam satu platform, seperti sistem AI Vision‑Speech‑Text.  Sistem ini menerjemahkan gambar atau video kepada teks dan menjawab pertanyaan secara lisan dalam masa nyata. Guru dapat menyediakan bahan ajar interaktif tanpa kemahiran teknikal yang mendalam. Dalam sektor kesihatan, algoritma diagnostik baharu memanfaatkan data genetik dan pencitraan perubatan untuk mengenal pasti penyakit sebelum gejala muncul. Model HealthNet‑X dilaporkan menganalisis rekod perubatan elektronik bagi meramalkan komplikasi pada pesakit diabetes.  Dalam sektor tenaga...

Mistral Large 4, model AI baharu untuk mengesan kelemahan keselamatan siber, kini boleh diperoleh organisasi, termasuk yang beroperasi di Malaysia. Perkembangan ini penting kerana penggunaan AI dalam pertahanan digital semakin mendapat perhatian, khususnya bagi pasukan IT dan peniaga yang menyimpan data pelanggan. Syarikat kecerdasan buatan (AI) dari Perancis, Mistral AI, mengumumkan pelancaran awam model Large 4 pada 29 Oktober 2026. Menurut laporan Reuters, model itu direka untuk membantu organisasi mengenal pasti dan membaiki kelemahan keselamatan siber. Mistral menyatakan versi yang dilancarkan ini telah ditambah baik berbanding versi yang diperkenalkan beberapa minggu sebelumnya. Ciri utama pemasangan kendiri Ciri paling ketara ialah Large 4 boleh dimuat turun dan dijalankan secara kendiri pada sistem milik organisasi. Pendekatan ini berbeza daripada banyak model AI popular yang kebanyakannya diakses melalui perkhidmatan dalam talian. Dengan itu, organisasi mempunyai kawal...

RUU Tadbir Urus AI yang telah dimuktamadkan kertas cadangannya dijangka dibentangkan awal 2027 dan akan menentukan cara organisasi serta pengguna di Malaysia bertanggungjawab terhadap sistem AI. Perkembangan ini penting kepada penjawat awam, pekerja dan peniaga kecil yang kini menggunakan AI untuk melayan pelanggan, memproses dokumen dan membantu membuat keputusan. Menteri Digital, Gobind Singh Deo, mengumumkan pada 29 Oktober 2026 bahawa kerajaan telah memuktamadkan kertas cadangan RUU itu dan akan mengemukakannya kepada Jemaah Menteri dalam masa terdekat. Apa yang berlaku Kertas cadangan itu dimuktamadkan oleh kerajaan Malaysia sebelum dibawa ke peringkat Jemaah Menteri. Selepas itu, RUU berkenaan dijangka dibentangkan di Dewan Rakyat pada awal 2027. Menurut laporan Radio Televisyen Malaysia (RTM), cadangan undang-undang ini bertujuan memperkukuh akauntabiliti dan pengurusan risiko dalam pembangunan serta penggunaan teknologi AI. Namun, tarikh pembentangan dan kandungan akhir ...

Cadangan pelaburan pusat data Sarawak bernilai US$50 bilion kini menjadi perhatian dan berpotensi membuka peluang baharu kepada rakyat Malaysia. Berita ini penting sekarang kerana ia melibatkan graduan dan golongan muda yang sedang mencari pekerjaan dalam bidang teknologi. Menurut laporan Bernama, Perdana Menteri, Datuk Seri Anwar Ibrahim, mendedahkan hasrat pelaburan itu pada 24 Oktober 2026 selepas sidang video dengan pelabur berkenaan. Pelabur itu menyatakan hasrat melabur dalam AI, teknologi baharu dan pusat data yang melibatkan Kuching serta Semenanjung Malaysia. Perdana Menteri menyifatkannya sebagai antara cadangan pelaburan terbesar di rantau ini. Pengesahan daripada Sarawak Pada 26 Oktober, Premier Sarawak, Datuk Patinggi Tan Sri Abang Johari Tun Openg, mengesahkan angka US$50 bilion itu ketika ditanya tentang cadangan pusat data pintar. Dalam perkembangan pelaburan Abang Johari itu, Tanjung Embang disebut sebagai salah satu lokasi berpotensi. Namun, beliau tidak membe...