AI Sarawak: Dari pengguna kepada pembina teknologi
Perkembangan terbaru menunjukkan Sarawak tidak lagi melihat AI sekadar sebagai teknologi untuk digunakan, tetapi sebagai sebahagian daripada infrastruktur ekonomi dan pentadbiran negeri.
Pada Ogos 2026, Sarawak melancarkan Sarawak Sovereign AI Infrastructure Platform untuk menyokong pembangunan dan pelaksanaan penyelesaian AI yang selamat bagi keperluan kerajaan.
Sumber: Jabatan Premier Sarawak.
AI mula dibina sebagai infrastruktur negeri
Pelancaran platform AI berdaulat itu merupakan satu langkah penting kerana ia memberikan Sarawak keupayaan pengkomputeran yang lebih terkawal untuk membangunkan aplikasi AI.
Pendekatan ini juga berkait rapat dengan agenda kedaulatan data, keselamatan digital dan keperluan memastikan data strategik negeri diurus secara bertanggungjawab.
Perkembangan tersebut menunjukkan AI semakin dilihat sebagai aset strategik, bukan sekadar perisian tambahan kepada sistem sedia ada.
Graf: Empat tonggak pembangunan AI Sarawak
Kerajaan Sarawak menyatakan pendekatan AI negeri bergerak berasaskan empat tonggak utama, iaitu infrastruktur, teknologi, bakat dan dasar.
| Tonggak | Fokus |
|---|---|
| Infrastruktur | Platform AI berdaulat dan pengkomputeran |
| Teknologi | Penyelesaian AI untuk sektor strategik |
| Bakat | Pembangunan tenaga pakar AI tempatan |
| Dasar | Tadbir urus AI yang selamat dan bertanggungjawab |
Sumber kerangka: Ucapan rasmi Kerajaan Sarawak.
Sarawak AI Blueprint 2026–2030
Sarawak sedang membangunkan Sarawak AI Blueprint dan Roadmap menuju 2030 untuk menyusun pembangunan AI negeri secara lebih menyeluruh.
Pelan tersebut memberi perhatian kepada pembangunan infrastruktur AI berdaulat, pembentukan saluran bakat AI dan rangka dasar yang menyokong inovasi secara bertanggungjawab.
Langkah ini penting kerana pertumbuhan AI tanpa dasar yang jelas boleh meningkatkan risiko berkaitan data, keselamatan dan penggunaan teknologi yang tidak bertanggungjawab.
Sumber: Kerajaan Sarawak.
AI mula masuk ke sektor sebenar
Di Sarawak, AI sudah mula diterokai untuk kegunaan yang lebih praktikal dalam pertanian, utiliti, pembuatan makanan, keselamatan awam, pembinaan, penjagaan kesihatan, tenaga boleh diperbaharui dan pelancongan.
SDEC melaporkan 15 pasukan teknologi mendalam daripada sembilan universiti dan syarikat spin-off mempamerkan inovasi dalam AI, keselamatan siber dan Internet of Things pada TechFrontier Incubator Demo Day 2026.
Sumber: Sarawak Digital Economy Corporation.
Potensi terbesar mungkin datang daripada masalah Sarawak sendiri
Kekuatan AI Sarawak tidak semestinya terletak pada kemampuan meniru teknologi yang dibangunkan oleh syarikat global.
Kelebihan sebenar boleh muncul apabila AI digunakan untuk menyelesaikan masalah tempatan seperti pengurusan hutan, pertanian, kesihatan luar bandar, perkhidmatan kerajaan dan pengurusan sumber.
Pendekatan ini membolehkan Sarawak membina penyelesaian yang mempunyai nilai khusus kepada negeri dan berpotensi dikembangkan ke wilayah lain.
Ekosistem bakat semakin penting
Kerajaan Sarawak turut memberi perhatian kepada pembangunan bakat kerana AI memerlukan penyelidik, jurutera, penganalisis data, pembangun perisian dan tenaga kerja yang memahami domain industri.
SDEC pula sedang menyokong pertumbuhan syarikat teknologi melalui program inkubasi dan pembangunan startup yang meliputi AI, robotik, automasi, agritech dan teknologi digital.
Sumber: SDEC.
Kuching berpotensi menjadi pusat AI
Perkembangan terbaru turut menunjukkan aspirasi untuk membangunkan Kuching AI Data Campus di Tanjung Embang sebagai sebahagian daripada infrastruktur AI yang lebih besar.
UKAS melaporkan bahawa kemudahan tersebut dirancang dengan keupayaan pengkomputeran AI serta infrastruktur kuasa, air dan kesalinghubungan digital.
Sumber: UKAS Sarawak.
Cabaran yang perlu diberi perhatian
Pelaburan besar dalam AI perlu disertai bekalan tenaga, air dan kesalinghubungan digital yang mencukupi.
Pada masa yang sama, Sarawak perlu memastikan manfaat ekonomi daripada AI tidak tertumpu kepada infrastruktur semata-mata.
Syarikat tempatan, universiti dan bakat Sarawak perlu mendapat ruang yang lebih besar untuk membangunkan produk, penyelidikan dan perkhidmatan yang boleh dipasarkan.
Kesimpulan
Sarawak kini mempunyai asas yang semakin kukuh untuk membina ekosistem AI sendiri.
Pelancaran platform AI berdaulat, pembangunan Sarawak AI Blueprint, pengukuhan bakat dan pertumbuhan syarikat teknologi menunjukkan negeri ini sedang bergerak daripada fasa penggunaan kepada fasa pembangunan keupayaan.
Cabaran seterusnya ialah memastikan teknologi tersebut menghasilkan produktiviti, pekerjaan berkemahiran tinggi dan nilai ekonomi yang kekal di Sarawak.
Sarawak tidak lagi sekadar mahu menggunakan AI, tetapi sedang membina keupayaan untuk menentukan bagaimana AI digunakan bagi masa depan negeri.