Bank Dunia galakkan pembangunan AI berskala kecil
Bank Dunia menggalakkan negara membangun menghasilkan penyelesaian kecerdasan buatan (AI) berskala kecil yang disesuaikan dengan keperluan tempatan bagi memperluas akses kepada teknologi dan meningkatkan produktiviti masyarakat.
Paschal Donohoe, Ketua Pegawai Pengetahuan Bank Dunia, berkata model AI yang direka untuk tugasan tertentu berpotensi membantu negara membangun mempercepat pembangunan ekonomi.
Beliau menyampaikan pandangan tersebut ketika perbincangan berkaitan mesyuarat tahunan Bank Dunia dan Tabung Kewangan Antarabangsa (IMF) di Bangkok, Thailand.
Apakah AI berskala kecil?
AI berskala kecil atau small AI merujuk kepada penyelesaian AI yang dibangunkan untuk menyelesaikan masalah tertentu menggunakan model yang lebih khusus dan sumber pengkomputeran yang lebih mudah dicapai.
Berbeza daripada model AI umum yang memerlukan infrastruktur pengkomputeran besar, sesetengah penyelesaian ini boleh beroperasi pada telefon pintar atau peranti lain dengan sambungan Internet yang terhad.
Model sedemikian juga boleh disesuaikan dengan bahasa, data dan keperluan masyarakat setempat supaya maklumat yang diberikan lebih relevan kepada pengguna.
Membantu petani mendapatkan maklumat
Bank Dunia memberikan contoh penggunaan AI dalam sektor pertanian melalui program AgriConnect di India, yang membantu petani mendapatkan maklumat berkaitan keadaan tanah dalam bahasa yang mereka fahami.
Maklumat tersebut berpotensi membantu petani membuat keputusan berkaitan tanaman tanpa perlu bergantung sepenuhnya pada khidmat pakar yang mungkin sukar diperoleh di kawasan tertentu.
Pendekatan yang sama berpotensi diteroka dalam bidang lain, termasuk sokongan kesihatan asas, pendidikan dan perkhidmatan perniagaan kecil.
Walau bagaimanapun, aplikasi AI dalam bidang berisiko tinggi seperti kesihatan perlu melalui penilaian yang sesuai dan tidak sepatutnya menggantikan nasihat profesional yang diperlukan.
Negara membangun tidak semestinya memerlukan model terbesar
Laporan Pembangunan Dunia 2026 oleh Bank Dunia menekankan bahawa negara membangun tidak semestinya perlu membina model AI termaju sendiri untuk mendapatkan manfaat daripada teknologi tersebut.
Menurut laporan itu, sekitar 4.5 peratus pekerjaan sedia ada di negara berpendapatan rendah dan sederhana berisiko mengalami automasi melalui AI generatif, berbanding 14.2 peratus di negara berpendapatan tinggi.
Pada masa yang sama, laporan tersebut menganggarkan bahawa produktiviti boleh meningkat dengan ketara dalam sebahagian pekerjaan di negara membangun melalui penggunaan AI.
Angka ini menunjukkan bahawa kesan AI berbeza mengikut struktur ekonomi, jenis pekerjaan dan tahap penggunaan teknologi sesebuah negara.
Infrastruktur dan kemahiran masih diperlukan
Walaupun AI berskala kecil berpotensi mengurangkan keperluan terhadap infrastruktur pengkomputeran yang besar, penggunaannya masih memerlukan asas digital yang mencukupi.
Akses kepada elektrik, sambungan Internet, kemahiran digital dan institusi yang boleh dipercayai merupakan antara faktor penting untuk memastikan teknologi tersebut dapat digunakan secara berkesan.
Kerajaan juga perlu memastikan penyelesaian AI mematuhi keperluan perlindungan data, keselamatan dan kepentingan pengguna.
Potensi untuk Malaysia
Bagi Malaysia, pendekatan AI berskala kecil berpotensi diteroka untuk membantu perusahaan kecil dan sederhana, komuniti luar bandar serta sektor yang memerlukan penyelesaian digital khusus.
Antara contoh yang boleh dipertimbangkan ialah aplikasi pertanian yang memahami bahasa tempatan, pembantu pembelajaran yang boleh digunakan pada peranti mudah alih dan sistem sokongan perniagaan yang tidak memerlukan infrastruktur pengkomputeran berskala besar.
Contoh tersebut merupakan potensi penggunaan dan bukan pengesahan bahawa semua aplikasi berkenaan sudah dibangunkan atau dilaksanakan secara meluas di Malaysia.
Kesimpulan
Seruan Bank Dunia menunjukkan bahawa pembangunan AI tidak semestinya diukur berdasarkan saiz model atau jumlah kuasa pengkomputeran semata-mata.
Penyelesaian yang lebih kecil, berpatutan dan disesuaikan dengan keperluan masyarakat berpotensi memberikan manfaat besar jika disokong oleh infrastruktur, kemahiran dan tadbir urus yang sesuai.