Pelajar Sarawak cipta ScamShield AI dan ElderCare AI
Pelajar sekolah menengah di Sarawak membangunkan dua penyelesaian berasaskan teknologi bagi menangani masalah penipuan dalam talian dan membantu warga emas mengurus pengambilan ubat.
Inovasi tersebut diketengahkan dalam Cabaran Shell NXplorers Sarawak 2026 yang berlangsung di One Shell Square, Miri, pada 5 Oktober lalu.
Pasukan ScamBusters dari Sekolah Menengah Kebangsaan (SMK) Lutong muncul juara melalui aplikasi ScamShield AI, manakala pasukan Theory dari SMK Bandar Bintulu memperoleh tempat kedua menerusi sistem pengurusan ubat pintar ElderCare AI.
ScamShield AI membantu mengenal pasti kemungkinan penipuan
ScamShield AI dibangunkan oleh Muhammad Labeeb Aryan Mohd Lokman, Deborah Wong En Xuan dan Isabelle Hii Yi Shin dari SMK Lutong bagi membantu pengguna mengenal pasti mesej serta pautan yang mencurigakan.
Aplikasi Android tersebut menganalisis kandungan mesej dan memberikan skor risiko berserta penjelasan yang mudah difahami dalam bahasa Melayu dan bahasa Inggeris.
Menurut laporan The Borneo Post pada 17 Oktober 2026, aplikasi itu direka untuk meneliti pelbagai bentuk kandungan yang berpotensi digunakan dalam penipuan, termasuk mesej teks, perbualan WhatsApp, pautan, kod QR dan fail pemasangan aplikasi Android.
Sebahagian besar analisis dilakukan terus pada telefon pintar bagi mengurangkan kebergantungan pada sambungan Internet dan membantu melindungi privasi pengguna.
Pendekatan ini berpotensi berguna kepada pengguna yang memerlukan amaran yang mudah difahami sebelum bertindak terhadap mesej mencurigakan.
Walau bagaimanapun, skor risiko daripada aplikasi AI bukan bukti muktamad bahawa sesuatu mesej ialah penipuan atau bahawa mesej yang tidak ditandai semestinya selamat. Pengguna masih perlu menyemak identiti pengirim dan mengesahkan maklumat melalui saluran rasmi.
ElderCare AI membantu pengurusan ubat warga emas
Pasukan Theory dari SMK Bandar Bintulu membangunkan ElderCare AI selepas melihat kesukaran yang dihadapi sesetengah warga emas ketika mengurus jadual dan pelbagai jenis ubat.
Sistem prototaip tersebut menggunakan teknologi pengecaman aksara optik (OCR) untuk membaca maklumat pada label ubat sebelum membantu menyusun ubat ke dalam ruang yang ditetapkan.
Pada waktu yang dijadualkan, sistem memberikan peringatan melalui lampu dan bunyi. Jika dos tidak diambil dalam tempoh yang ditetapkan, pemberitahuan boleh dihantar kepada penjaga melalui aplikasi Blynk dan Telegram.
Prototaip itu turut menggabungkan sensor untuk memantau kadar denyutan jantung dan paras oksigen dalam darah.
Teknologi tersebut menunjukkan bagaimana gabungan AI, sensor dan automasi boleh diteroka bagi membantu penjagaan warga emas di rumah.
Namun, ElderCare AI masih perlu dinilai dari segi ketepatan pengecaman ubat, kebolehpercayaan sensor dan keselamatan operasi. Sistem prototaip seperti ini tidak sepatutnya menggantikan arahan doktor, ahli farmasi atau penjagaan kesihatan profesional.
Inovasi bermula daripada masalah sebenar
Kedua-dua projek mempunyai pendekatan yang sama, iaitu mengenal pasti masalah yang dihadapi masyarakat sebelum membangunkan penyelesaian teknologi.
Bagi ScamShield AI, masalah utamanya ialah bagaimana pengguna boleh mengenali petunjuk penipuan dengan lebih mudah.
Bagi ElderCare AI pula, cabarannya ialah membantu warga emas mengikuti jadual pengambilan ubat dan memudahkan penjaga mengetahui apabila sesuatu peringatan tidak dipenuhi.
Proses pembangunan kedua-dua projek turut melibatkan pengujian, pembaikan dan penyesuaian apabila pendekatan awal tidak menghasilkan keputusan yang memuaskan.
Pengalaman ini menunjukkan bahawa membangunkan aplikasi AI bukan sekadar menghasilkan kod atau menggunakan model sedia ada, tetapi memerlukan pemahaman masalah, ujian berulang dan perhatian terhadap keperluan pengguna.
Program melibatkan pelajar dari lapan sekolah
Cabaran Shell NXplorers Sarawak 2026 melibatkan 183 pelajar daripada lapan sekolah menengah di negeri ini.
Program tersebut merupakan sebahagian daripada inisiatif pendidikan yang disokong Kementerian Pendidikan Malaysia dan bertujuan menggalakkan pelajar menggunakan pemikiran kritis serta pendekatan penyelesaian masalah bagi menangani cabaran dunia sebenar.
Kedua-dua pasukan terbaik dari Sarawak turut memperoleh peluang untuk mewakili negeri pada pertandingan peringkat kebangsaan Shell NXplorers Malaysia Challenge yang dijadualkan berlangsung kemudian pada Oktober 2026.
Selain ScamShield AI dan ElderCare AI, anugerah inovasi diberikan kepada pasukan Nerd Inc dari SMK Baru Bintulu menerusi Calm Meadow, sebuah platform kesejahteraan digital yang menyediakan ruang untuk pelajar mendapatkan sokongan secara sulit.
Potensi kepada pembangunan bakat AI tempatan
Projek yang dibangunkan oleh pelajar menunjukkan bahawa pendidikan AI boleh dikaitkan dengan masalah sebenar dalam kehidupan seharian.
Melalui projek praktikal, pelajar berpeluang mempelajari pengaturcaraan, analisis data, reka bentuk sistem, pengujian dan prinsip penggunaan teknologi secara bertanggungjawab.
Pada masa yang sama, projek seperti ini perlu melalui penilaian teknikal dan ujian pengguna sebelum dapat dianggap sebagai penyelesaian yang sesuai untuk penggunaan lebih meluas.
Perlindungan data, keselamatan pengguna dan ketepatan sistem perlu menjadi keutamaan, terutama apabila aplikasi melibatkan mesej peribadi atau maklumat kesihatan.
Kesimpulan
ScamShield AI dan ElderCare AI memperlihatkan bagaimana pelajar Sarawak menggunakan pengetahuan teknologi untuk menangani dua cabaran masyarakat, iaitu penipuan dalam talian dan pengurusan ubat warga emas.
Kejayaan projek ini bukan hanya terletak pada kemenangan pertandingan, tetapi juga pada peluang untuk menguji idea, memperbaiki prototaip dan membangunkan kemahiran yang boleh digunakan dalam penyelidikan serta industri teknologi pada masa hadapan.