Malaysia akan sediakan mekanisme penguatkuasaan
Menteri Digital, Gobind Singh Deo, berkata pada 3 Oktober 2026 bahawa draf RUU berkenaan telah disediakan dan sedang melalui proses semakan sebelum dibawa ke Kabinet.
Menurut laporan Radio Televisyen Malaysia (RTM), beliau turut menegaskan bahawa kerajaan perlu menyediakan mekanisme penguatkuasaan yang berkesan sebelum undang-undang tersebut dilaksanakan.
Draf undang-undang sedang disemak
Kerajaan telah menyiapkan draf RUU Tadbir Urus AI sebagai sebahagian daripada usaha membangunkan kerangka peraturan bagi penggunaan teknologi tersebut di Malaysia.
Gobind berkata beberapa perkara dalam draf itu diminta untuk dikaji semula sebelum dokumen berkenaan dikemukakan kepada Kabinet untuk pertimbangan.
Jika dipersetujui Kabinet, kerajaan menyasarkan RUU itu dibentangkan di Parlimen pada suku pertama 2027 atau mengikut jadual yang ditetapkan kemudian.
Oleh itu, tarikh tersebut ialah sasaran pembentangan dan bukannya pengesahan bahawa undang-undang berkenaan telah diluluskan atau mula berkuat kuasa.
Penguatkuasaan perlu disediakan lebih awal
Menurut Gobind, pembentukan undang-undang sahaja tidak mencukupi jika struktur yang bertanggungjawab memantau pematuhan dan mengambil tindakan belum tersedia.
Kerajaan perlu mengenal pasti agensi yang akan mengendalikan pemantauan, penyiasatan dan tindakan penguatkuasaan apabila berlaku pelanggaran peraturan.
AI Malaysia Berhad sedang menyediakan kertas berkaitan sebagai sebahagian daripada persediaan tersebut.
Institusi sedia ada seperti Jabatan Perlindungan Data Peribadi (JPDP) dan Agensi Keselamatan Siber Negara (NACSA) turut dikenal pasti sebagai pihak yang boleh membantu dalam aspek tadbir urus serta penguatkuasaan AI.
Tiga komponen tadbir urus AI
Kerajaan melihat tadbir urus AI sebagai satu kerangka yang lebih luas daripada undang-undang semata-mata.
Menurut penjelasan Gobind, pendekatan itu melibatkan tiga komponen utama, iaitu piawaian teknikal, peraturan dan undang-undang.
Piawaian boleh membantu menetapkan amalan yang perlu dipatuhi oleh pembangun dan pengguna teknologi, manakala peraturan boleh digunakan untuk menangani isu yang memerlukan pemantauan lebih rapat tanpa semestinya memerlukan peruntukan undang-undang baharu.
Perkara yang memerlukan kuasa perundangan khusus pula boleh ditangani melalui RUU berkenaan, tertakluk pada skop yang akhirnya diluluskan.
Mengapa kerangka ini penting?
AI semakin digunakan untuk menghasilkan kandungan, menganalisis maklumat dan menyokong proses membuat keputusan dalam pelbagai sektor.
Penggunaan tersebut turut membawa isu yang memerlukan perhatian, termasuk ketepatan maklumat, privasi data, keselamatan sistem, tanggungjawab pembangun dan kesan terhadap pengguna.
Kerangka tadbir urus yang jelas boleh membantu organisasi memahami tanggungjawab mereka apabila membangunkan atau menggunakan sistem AI.
Namun, keberkesanannya bergantung pada skop peraturan, kejelasan tanggungjawab, sumber penguatkuasaan dan kemampuan pihak berkuasa menyesuaikan pendekatan dengan perkembangan teknologi.
Cabaran pelaksanaan
Kerajaan perlu memastikan peraturan yang dibangunkan dapat dilaksanakan secara praktikal tanpa mewujudkan kekeliruan kepada organisasi yang menggunakan AI.
Perusahaan kecil, pembangun tempatan dan institusi awam mungkin mempunyai tahap kepakaran serta sumber yang berbeza untuk memenuhi keperluan pematuhan.
Oleh itu, panduan teknikal, piawaian yang jelas dan struktur penguatkuasaan yang tersusun boleh membantu memastikan pelaksanaan lebih konsisten.
Butiran kewajipan khusus, penalti dan skop pemakaian undang-undang masih perlu dirujuk kepada teks rasmi apabila draf itu dimuktamadkan dan dibentangkan.
Kesimpulan
Perkembangan RUU Tadbir Urus AI menunjukkan bahawa Malaysia sedang berusaha membentuk kerangka yang menggabungkan undang-undang, piawaian dan mekanisme penguatkuasaan.
Perkara utama yang perlu diperhatikan selepas ini ialah keputusan Kabinet, jadual pembentangan di Parlimen dan perincian tanggungjawab yang bakal dikenakan kepada pihak yang membangunkan atau menggunakan AI.